در سفر اربعین، هیچ‌کس غریبه نیست *زینب خیرالهی

هر قدم در این مسیر روایت زندگی انسانی است که با دلی پر از امید، دلتنگی، نذر و دعا راه افتاده است. برخی سال‌های سال است منتظر چنین روزی بوده‌اند، بعضی برای نخستین بار قدم در این جاده گذاشته‌ بودن و برخی هم آمده‌اند تا عهدی قدیمی خود را دوباره تازه کنند.

چند قدم جلوتر، جوانی در میان جمعیت شلوغ مهران کودکی را پیدا کرد که خانواده‌اش را گم کرده بود. وقتی این کودک را خانواده‌اش تحویل داد، از او تشکر کردند، تنها یک جمله گفت؛ جمله‌ای که انگار خلاصه تمام فلسفه این مسیر بود:
«اینجا هیچ‌کس غریبه نیست.»

در اربعین، این جمله فقط یک شعار نیست؛ حقیقتی است که در رفتار آدم‌ها جریان دارد. مردی که از شهری دور آمده تا برای زائران صبحانه آماده کند، نوجوانی که کفش‌های خاکی رهگذران را مرتب می‌کند، پزشکی که ساعت‌ها بی‌وقفه به درمان زائران اباعبدالله الحسین (ع)؛ مرز مهران مشغول است و راننده‌ای که بدون چشمداشت مسیرش را طولانی‌تر می‌کند تا زائری از راه نماند؛ همه در حال روایت یک مفهوم مشترک‌اند؛ آن هم خدمت به زائران اربعین.

در این مسیر، کسی از شغل، ثروت یا جایگاه اجتماعی دیگری نمی‌پرسد. آنچه اهمیت دارد، این است که هر کس چگونه می‌تواند باری از دوش دیگری بردارد. گاهی یک لیوان آب، گاهی یک تکه نان، گاهی سایه‌ای برای استراحت و گاهی فقط لبخندی که خستگی ساعت‌ها پیاده‌روی را کم‌رنگ می‌کند.
در میان ازدحام زائران، مردی را دیدم که کنار جاده ایستاده بود و فقط عبور مردم را تماشا می‌کرد.
از او پرسیدم: «چرا حرکت نمی‌کنید؟»
نگاهش را از جمعیت برنداشت و گفت: «دارم این صحنه را تماشا می‌کنم. آدم باید گاهی بایستد تا عظمت بعضی اتفاق‌ها را ببیند.»
شاید حق با او بود. اربعین فقط مقصدی به نام کربلا نیست؛ مدرسه‌ای است که در آن انسان‌ها دوباره بخش‌های فراموش‌شده وجود خود را پیدا می‌کنند؛ مهربانی، همدلی، گذشت و احساس مسئولیت نسبت به دیگری.

وقتی از آن جمعیت عظیم فاصله گرفتم، بیش از هر چیز به این فکر می‌کردم که بزرگ‌ترین معجزه اربعین، جمع شدن میلیون‌ها انسان در یک مسیر نیست؛ بلکه تبدیل شدن میلیون‌ها غریبه به اعضای یک خانواده است.
خانواده‌ای که پیوندش نه بر پایه خون و نسب، بلکه بر محور عشق، ایثار و خدمت شکل گرفته است.
شاید به همین دلیل است که هر سال، با وجود تکرار مسیر، اربعین هرگز تکراری نمی‌شود. داستان‌ها عوض می‌شوند، چهره‌ها تغییر می‌کنند و خاطره‌ها رنگ تازه‌ای می‌گیرند، اما یک حقیقت همیشه ثابت می‌ماند.