دو دود در ایلام؛ وقتی قضاوت، سریع‌تر از حقیقت حرکت می‌کند*علیرضا معراجی

دودِ نخست، از فلرِ پتروشیمی برخاست، حادثه‌ای ناشی از یک نقص فنیِ (سوختنِ بورد برقی واحد الفین)
دودِ دوم، از آتش‌زدنِ لاستیک و زباله‌هایی برآمده بود که به گفته محیط زیست(البته با تاخیر) شهرداری در حاشیه‌ی شهر به پا کرده بود.
اما آنچه از این دو دود، چیزی فراتر از یک حادثه‌ی محیط‌زیستی می‌ساخت، «استانداردهایِ دوگانه» در برخورد با آن‌ها بود.

با رسیدنِ دودِ دوم، حالِ تعدادی از شهروندانِ ایلامی به دلیلِ بویِ نامطبوع و غلظتِ دود، نامساعدشد
اما جالب است بدانید وقتی نوبت به دودِ نخست رسید، انگار ناگهان «بسیجِ عمومی» شکل گرفت!!!
حتی از داخل شرکت، آنهایی که خود و خاندانشان سر سفره ی پتروشیمی ارتزاق می کنند!!!
برداشت اشتباه نشود تمام اینها به خاطر مردم نبوده و نگران سلامت مردم نیستند!!!
قصه سرِ دراز دارد…

دوربین‌ها و میکروفون‌ها، پیش از آنکه علتِ حادثه کشف شود، به دست گرفتند تا شعارِ «پتروشیمی در حالِ نسل‌کشی است!» را سر بدهند.
پتروشیمیِ مظلوم، پیش از آنکه بتواند از خود دفاع کند، در دادگاهِ خیابانی و رسانه‌ای، محکوم شده بود.
بعضیا هم که مترصد هستند که با لطایف الحیل به هر چیزی برچسب امنیتی بدهند، بیکار ننشستند!!!

اینجاست که حالِ آدم از این «استانداردهایِ دوگانه» خراب می‌شود. وقتی برایِ یک نقص فنیِ صنعتی، فوریتِ خبری و هیجانِ اعتراضی ایجاد می‌شود، اما برایِ آلودگیِ ناشی از بی‌انضباطیِ شهری، سکوت و گذشتِ گذری در کار است، می‌فهمیم که با یک جامعه‌ی غیرصنعتی روبرو هستیم.

این یعنی ما هنوز برای صنعت، آماده نیستیم.
ما گاهی ادعایِ تبدیل شدن به عسلویه کوچک را داریم، اما نمی‌دانیم که صنعت، فقط کارخانه و دود نیست؛ صنعت، یعنی «فرهنگ».
یعنی پرهیز از قضاوت‌هایِ هیجانی، یعنی احترام به بخشِ خصوصی و یعنی یادگیریِ تفکیک میانِ حادثه و اقدام عمدی و آلودگیِ ناشی از بی کفایتی و ضعف ساختاری.

تا وقتی فرهنگِ صنعتی در میانِ خواص و عوام ریشه نکند، ایلام، تنها در آرزویِ عسلویه ماندن است